Ngayong Agosto 15, ating ginugunita ang isang napakahalagang araw sa kasaysayan ng Pilipinas, ng Mariveles, at ng buong mundo.
Noong Agosto 15, 1945, narinig sa radyo ang balitang matagal nang hinihintay ng milyun-milyong taong nagdusa sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig.
Sumuko na ang Japan. Tapos na ang digmaan.
Sa araw na ito noong nineteen forty five, ipinarinig sa sambayanang Hapones at sa buong mundo ang tinig ni Emperor Hirohito, na nagpahayag na tinanggap na ng Japan ang mga kondisyon ng Potsdam Declaration.
Ito ang kauna-unahang pagkakataon na narinig ng karamihan sa mga mamamayang Hapones ang boses ng kanilang emperador sa radyo.
Bagama't hindi tuwirang ginamit ni Hirohito ang salitang "surrender," malinaw ang kahulugan ng kanyang pahayag.
Tinanggap na ng Japan ang pagkatalo.
Sa iba't ibang bahagi ng Allied world, sumabog ang selebrasyon.
Tumunog ang mga kampana.
Naglabasan ang mga tao sa mga lansangan.
Nagyakapan ang mga sundalo at sibilyan.
At matapos ang halos anim na taon ng pandaigdigang digmaan, at mahigit tatlong taon ng pananakop at labanan sa Pilipinas, dumating ang balitang matagal nang ipinagdarasal ng marami.
Tapos na ang digmaan.
PARA SA MARIVELES, HINDI ORDINARYONG BALITA ITO
Para sa mga taga-Mariveles, ang pagtatapos ng digmaan ay may napakalalim na kahulugan.
Ang Mariveles ay naging isa sa pinakamahalagang lugar sa kasaysayan ng digmaan sa Bataan.
Dito matatagpuan ang mga instalasyong militar, daungan, airfield, mga tunnel, kampo, at iba pang pasilidad na ginamit sa pagtatanggol sa Bataan.
Dito rin nagtipon ang libu-libong sundalong Pilipino at Amerikano matapos bumagsak ang Bataan noong Abril 9, 1942.
Mula sa Mariveles at kalapit na mga lugar nagsimula ang isa sa pinakamalagim na kabanata ng digmaan, ang Bataan Death March.
Maraming tahanan sa Mariveles ang nasira.
Maraming pamilya ang napilitang lumikas.
Ang dating tahimik na bayan ay naging bahagi ng isang malawak na larangan ng digmaan.
Ang mga bundok, baybayin, kalsada at kagubatan ng Mariveles ay naging tahimik na saksi sa pambobomba, gutom, pagkamatay, pagkakabihag at pagdurusa.
Noong Pebrero 1945, bumalik ang mga puwersang Allied sa Mariveles at unti-unting napalaya ang Bataan mula sa pananakop ng Japan.
Ngunit kahit napalaya na ang Mariveles, nagpapatuloy pa rin noon ang digmaan sa ibang bahagi ng Pilipinas at ng Pacific.
Kaya nang dumating ang balita noong Agosto 15, 1945, iyon ang katiyakang hinihintay ng mundo.
Wala nang malaking digmaang kailangang hintayin.
Wala nang panibagong pagsalakay ng Japan na kailangang katakutan.
Ang pinakamadugong digmaan sa kasaysayan ng sangkatauhan ay patungo na sa ganap nitong pagtatapos.
ISANG MAHALAGANG PAGLILINAW SA KASAYSAYAN
Ang Agosto 15, 1945 ang araw na ipinahayag sa Japan at nalaman ng malaking bahagi ng mundo ang pagtanggap ng Japan sa pagsuko.
Sa Estados Unidos at ilang Allied countries, ang balita ay ipinahayag noong Agosto 14, 1945 dahil sa pagkakaiba ng oras.
Ang pormal na dokumento ng pagsuko ng Japan, ang Instrument of Surrender, ay nilagdaan naman noong Setyembre 2, 1945, sakay ng USS Missouri sa Tokyo Bay.
Kaya sa kasaysayan, parehong mahalaga ang dalawang petsa.
Agosto 15, 1945, ang araw ng pagpapahayag at pagtigil ng malaking bahagi ng labanan.
Setyembre 2, 1945, ang pormal na pagtatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig sa pamamagitan ng opisyal na dokumento ng pagsuko.
ANG KAHULUGAN PARA SA MGA TAGA-MARIVELES
Isipin natin ang isang pamilyang taga-Mariveles noong araw na iyon.
Tatlong taon silang nabuhay sa gitna ng takot at kawalan ng katiyakan.
Maaaring nawalan sila ng tahanan.
Maaaring may kamag-anak silang namatay.
Maaaring may ama, kapatid o anak silang hindi na nakauwi.
Maaaring ilang taon silang nanirahan bilang evacuee habang ang kanilang bayan ay ginagamit bilang larangan ng digmaan.
Pagkatapos, isang balita ang dumating mula sa radyo.
Tapos na ang digmaan.
Hindi nito maibabalik ang mga nasawi.
Hindi nito agad maibabalik ang mga tahanang nawasak.
Hindi nito mabubura ang trauma ng Bataan Death March, pambobomba, gutom at pananakop.
Ngunit dala nito ang isang bagay na halos nawala sa loob ng maraming taon.
Pag-asa.
Pag-asang makauwi.
Pag-asang makapagsimulang muli.
Pag-asang maitayo muli ang Mariveles.
Pag-asang lumaki ang susunod na henerasyon nang walang tunog ng mga bomba at putok ng baril.
At mula sa mga guho ng digmaan, unti-unting bumangon ang bayan.
Ang mga kalsada ay muling dinaanan ng mga pamilya at manggagawa.
Ang mga paaralan ay muling binuksan.
Ang mga tahanan ay muling itinayo.
At ang Mariveles ay nagsimulang magsulat ng panibagong kabanata ng kasaysayan nito.
HUWAG NATING KALIMUTAN
Walumpu't isang taon na ang lumipas mula noong Agosto 15, 1945.
Ngunit para sa Mariveles, hindi lamang ito isang petsang nakasulat sa aklat.
Ito ay bahagi ng ating kolektibong alaala.
Sa bawat lumang litrato ng Mariveles bago at pagkatapos ng digmaan...
Sa bawat pangalan ng sundalong dumaan dito...
Sa bawat kuwento ng mga pamilyang lumikas...
Sa bawat labi ng lumang kalsada, airfield, tunnel at pasilidad militar...
naroon ang paalala na ang kapayapaang tinatamasa natin ngayon ay dumaan sa napakalaking sakripisyo.
Ngayong Agosto 15, alalahanin natin ang araw noong nineteen forty five nang kumalat sa buong mundo ang balita:
Sumuko na ang Japan.
Tapos na ang digmaan.
At para sa isang bayang tulad ng Mariveles na nakaranas mismo ng ilan sa pinakamadilim na yugto ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang mga salitang iyon ay hindi lamang balita.
Ang mga iyon ay hudyat ng pagtatapos ng takot...
simula ng muling pagbangon...
at pagbabalik ng pag-asa.
Agosto 15, 1945.
Isang araw na hindi dapat kalimutan ng Mariveles.
MARIVELES HISTORICAL SOCIETY
Pagpapanatili ng Kasaysayan. Paggalang sa mga Nauna. Pagpapamana ng Alaala sa Susunod na Salinlahi
0 Comments